Những loại trái cây cúng tất niên ý nghĩa
Nên chọn những loại trái cây nào để cúng tất niên
Bạn có thể chọn bưởi, chuối, mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài, sung hoặc những loại quả quen thuộc như thanh long, cam, quýt. Hãy chọn theo tập quán gia đình trước, sau đó cân nhắc độ tươi, kích thước mâm và số tiền dự định chi.
Những ý nghĩa dưới đây là cách liên tưởng trong dân gian, có thể khác nhau giữa các địa phương. Đây là lời gửi gắm mong ước, không phải căn cứ để khẳng định loại quả nào đem lại tài lộc hoặc quyết định vận may.
- Bưởi: thường gắn với mong ước phúc lộc, viên mãn. Quả tròn, tương đối lớn nên có thể chọn làm điểm chính của mâm quả.
- Chuối: nải chuối xòe thường được liên tưởng đến sự bao bọc, che chở. Phù hợp với nhiều gia đình theo nếp miền Bắc; nên chọn nải cân đối, quả còn chắc.
- Mãng cầu: chữ “cầu” được dùng để gửi gắm mong ước tốt lành. Nếu bày cùng các quả khác, nên chọn quả nguyên vẹn, chưa mềm nhũn.
- Dừa: được đọc gần âm “vừa” trong cách ghép tên quả ở Nam Bộ. Nên chọn trái có kích thước vừa với đĩa, tránh quả quá nặng khiến mâm khó sắp.
- Đu đủ: tên quả gợi sự đủ đầy. Quả dáng gọn, còn chắc sẽ thuận tiện hơn khi phối với dừa, xoài hoặc mãng cầu.
- Xoài: được liên tưởng đến chữ “xài” trong lời cầu chúc của người Nam Bộ. Có thể chọn quả vừa độ chín, vỏ lành và không bị dập.
- Sung: tên gọi gợi sự sung túc. Quả nhỏ có thể đặt thành cụm, nhưng không cần cố mua bằng được nếu nơi bạn sống khó tìm quả tươi.
- Thanh long, cam, quýt: là những lựa chọn để bổ sung màu sắc và thay đổi thành phần mâm quả theo nếp nhà. Không cần gán cho mỗi loại một ý nghĩa cố định mới có thể lựa chọn.
Chọn trái cây theo phong tục gia đình và vùng miền
Tập quán vùng miền là điểm tham khảo, còn cách cúng được gia đình duy trì mới là căn cứ thực tế khi mua quả. Người đang sống ở miền Nam vẫn có thể bày theo nếp miền Bắc của gia đình và ngược lại.
Gia đình theo nếp miền Bắc
Chuối xanh và bưởi hoặc phật thủ là cách kết hợp quen thuộc. Các quả nhỏ hơn được chọn thêm để tạo màu sắc hài hòa. Nếu nhà vẫn dùng chuối trong mâm cúng cuối năm, không cần bỏ chuối chỉ vì đọc thấy danh sách kiêng kỵ ở nơi khác.
Gia đình theo nếp miền Trung
Có thể ưu tiên trái cây sẵn có ở địa phương, còn tươi và vừa khả năng chuẩn bị. Không nên xem một danh sách quả cụ thể là mẫu bắt buộc cho mọi gia đình miền Trung.
Gia đình theo nếp miền Nam
Bộ mãng cầu, sung, dừa, đu đủ, xoài quen thuộc với lời cầu “cầu sung vừa đủ xài”. Một số gia đình kiêng chuối hoặc cam do cách liên tưởng tên gọi. Đây là tập quán dân gian của từng nhà, không phải lý do để kết luận các quả ấy mang điều xấu cho tất cả mọi người.
Gợi ý phối mâm trái cây cúng tất niên dễ chuẩn bị
Các cách phối sau là gợi ý mua sắm, không phải bộ quả bắt buộc. Bạn có thể đổi loại quả theo nếp nhà, mùa vụ và kích thước đĩa có sẵn.
- Theo nếp miền Bắc: một nải chuối xanh, một quả bưởi, thêm cam, quýt và một chùm nho nhỏ. Chọn nải chuối đủ rộng, tránh đặt quả nặng lên phần quả đã mềm.
- Theo nếp miền Nam: mãng cầu, sung, dừa, đu đủ và xoài. Chọn dừa và đu đủ cỡ vừa để còn chỗ cho các quả nhỏ, không phải chồng mâm quá cao.
- Mâm nhỏ, dễ mua: bưởi, thanh long và quýt nếu gia đình thường dùng những quả này. Bày lượng vừa đĩa; nếu nhà có lệ chuẩn bị năm loại, bổ sung hai loại quả tươi phù hợp thay vì tăng quá nhiều số quả cùng loại.
Trước khi ra chợ, bạn nên chọn một phương án rồi kiểm tra đĩa bày. Mâm nhỏ chỉ cần vài loại quả vừa vặn; mua quá nhiều dễ khiến phải xếp chồng, che khuất quả phía dưới hoặc khó kiểm tra khi quả xuống chất lượng.
Cách chọn quả tươi và chuẩn bị trước khi dâng cúng
Sau khi quyết định loại quả, hãy kiểm tra từng quả thay vì chỉ nhìn vẻ ngoài của cả giỏ. Ưu tiên quả lành lặn, không dập mềm, nứt vỏ, rỉ nước hoặc có dấu hiệu mốc. Không cần chọn quả thật lớn hay loại nhập khẩu đắt tiền nếu mâm của gia đình không có nhu cầu đó.
Nếu mua để cúng trong ngày, chọn quả vừa độ chín và còn chắc. Nếu định bày tiếp trong những ngày Tết, nên chọn độ chín phù hợp hơn và thường xuyên kiểm tra, thay quả đã xuống chất lượng; không cố giữ chỉ để đủ bộ.
Làm sạch bề mặt quả, để khô rồi mới bày lên đĩa sạch. Với quả còn nguyên vỏ dùng để trưng, có thể lau nhẹ phần bụi bẩn; việc chuẩn bị để dâng cúng không thay thế bước rửa trước khi ăn. Hạn chế bẻ, ép hoặc chèn quả để tạo dáng.
Khi xếp, đặt quả lớn và chắc ở vị trí ổn định, quả nhỏ vào khoảng trống, tránh dựng cao hoặc để quả chạm nhang, đèn. Mục tiêu là mâm quả gọn, cân đối và dễ kiểm tra, không phải làm theo một kiểu xếp cầu kỳ.
